Profesor Marek Barański urodził się 1 maja 1953 roku w Sosnowcu, żona - Bogumiła - pracownik naukowy Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach, 2 dzieci, córka Agata – psycholog szkolny w sosnowieckim gimnazjum, syn Paweł - poeta, animator kultury, wydawca i redaktor naczelny Neurokultury. Matka Czesława, ojciec Zygmunt - nauczyciel i wychowawca wielu pokoleń młodzieży w Technikum Energetycznym w Sosnowcu. Zagłębiacy od wielu pokoleń.

Absolwent Technikum Energetycznego oraz Wydziału Nauk Społecznych Uniwersytetu Śląskiego. Od 1977 r. profesor nadzwyczajny w Instytucie Nauk Politycznych i Dziennikarstwa Uniwersytetu Śląskiego. oraz Małopolskiej Wyższej Szkoły Zawodowej w Dąbrowie Górniczej.

Autor ponad 100 artykułów, rozpraw naukowych i tekstów publicystycznych, 7 monografii, redaktor 20 prac zbiorowych. Specjalizuje się w problematyce samorządu terytorialnego, rozwoju lokalnego i regionalnego państw Europy Środkowej i Wschodniej oraz integracją europejską. Część jego dorobku naukowego jest związana z regionem zagłębiowskim. W 2001 r. pod jego redakcją naukową ukazała się pierwsza współczesna monografia regionu: "Zagłębie Dąbrowskie w poszukiwaniu tożsamości regionalnej".

Uczony i organizator szkolnictwa wyższego w Zagłębiu Dąbrowskim. Współzałożyciel i pierwszy rektor Wyższej Szkoły Zawodowej w Sosnowcu (dziś WS Humanitas), w latach 2004 – 2006 współorganizator i rektor Wyższej Szkoły Planowania Strategicznego w Dąbrowie Górniczej.

Były radny Miasta Sosnowca, ekspert sejmowej komisji ds. samorządu terytorialnego, członek komisji kwalifikacyjnej Służby Cywilnej. W latach 2004-2008 Prezes katowickiego oddziału Polskiego Towarzystwa Nauk Politycznych, od 2003 roku Prezes Zarządu Związku Zagłębiowskiego. Członek Stowarzyszenia Ordynacka. Wojewódzki Rzecznik Dyscypliny Partyjnej SLD w latach 2003-2008 . Inicjator Porozumienia Śląskiej Lewicy. Przewodniczący Rady Programowej LiD.

Od 2008 roku redaktor naczelny dwumiesięcznika społeczno-kulturalnego „Nowe Zagłębie”, którego wydawcą jest stowarzyszenie Związek Zagłębiowski.

W wolnych chwilach wypoczywa aktywnie, pływa na basenie, w okresie wakacji preferuje turystykę górska, jego ulubionym miejscem wypoczynku są łyse szczyty Tatr. Interesuje się muzyka poważną i współczesną.